Rivierenland, de groene goudader van Nederland 

Conclusies en samenvatting Agri-avond 1 maart 2007  

Conclusies

  1. De Agrisectoren in Rivierenland hebben een kansrijke toekomst. Innovaties en kansen daarop in deze sectoren zorgen daarvoor.
  2. Voor die innovaties is kennisuitwisseling een belangrijke voedingsbodem. Een Agrikenniscentrum kan dat proces bij uitstek versterken. Vestiging van zo’n centrum in Rivierenland is daarom van groot belang.
  3. Fruitmasters Geldermalsen is dé trekker voor de fruitsector. Voor de gezamenlijke Agrisectoren in Rivierenland zijn meer trekkers nodig, die samen een sterk regionaal leiderschap vormen. Het concept Betuwse Bloem nodigt daartoe uit.   
  4. De politieke partijen in Rivierenland, die deze thema-avond – onderdeel van de reeks thema-avonden Ontwikkelingen Rivierenland - voor de eerste keer gezamenlijk hebben georganiseerd, willen deze samenwerking op grond van hun uitstekende ervaring bij volgende gelegenheden voortzetten. 1
 

Samenvatting

Deze thema-avond, vlak voor de verkiezingen van Provinciale Staten van 7 maart 2007, dient twee belangen:

  1. laten zien, hoe innovaties de Agrisectoren in Rivierenland economisch kansrijk maken;
  2. in beeld brengen van kandidaten uit Rivierenland voor de a.s. Provinciale Statenverkiezing.  

De noodzaak om regio Rivierenland en haar belangen, ook bij de provincie, stevig onder de aandacht te brengen wordt onderschreven door alle politieke partijen die deze thema-avond hebben georganiseerd.

Aldus Klaas Stegeman, voorzitter VVD Regio Rivierenland. 

 

 

INNOVATIES IN DE AGRISECTOREN 

De wetenschap is er voor duurzame ontwikkelingen

De specifieke kenmerken van regio Rivierenland zijn gunstig voor typische economische dragers van dit gebied: laanboomteelt, fruitteelt, glastuinbouw en champignonteelt. Maar datzelfde gebied kent ook de nodige bedreigingen voor deze sectoren. Om die bedreigingen te pareren is onderzoek en kennis nodig, die door de wetenschap, bijvoorbeeld via de Betuwse Bloem, aan te bieden is. Aldus Huub van Lier, emeritushoogleraar aan de WUR (Universiteit Wageningen).     

De Betuwse Bloem is een programma dat is opgezet om de concurrentiekracht van de agrisectoren duurzaam te versterken. Een essentiële rol hierbij is weggelegd voor een internationaal kenniscentrum met kennis over produktie, handel, logistiek en verwerking in de sector. Individuele ondernemers kunnen daarvan gebruik maken bij hun dagelijkse beslissingen.

Daarnaast kan de wetenschap haar onderzoek richten op de verdere ontwikkeling van het gebied. Bijvoorbeeld ketenonderzoek, onderzoek naar de gevolgen van de nieuwe wet RO, overstromingsrisico´s en de relatie tussen ecologie en tuinbouw.

Deze inzichten hebben agri-ondernemers nodig om tijdig op nieuwe ontwikkelingen in te kunnen spelen. 

Innovaties in de Laanboomsector

Binnen het kenniscentrum Praktijkonderzoek Plant & Omgeving (PPO), voortgekomen uit de Universiteit Wageningen heeft Remco Schreuder meegewerkt aan het opstellen van een Innovatieagenda voor de Laanboomsector; met twee hoofddoelen: (1) bedrijfsmodernisering en (2) versterking samenwerking.

Het laanboombedrijf van de toekomst kent vier belangrijke innovaties in het productieproces:

  1. verregaande mechanisatie, zoals automatische diktemeting en GPS-gestuurde bewerkingsmachines
  2. telen in goten los van de grond, waardoor een hoge graad van kwaliteitsbehandeling mogelijk wordt 
  3. verduurzaming, met o.a. biopotten van afbreekbaar materiaal
  4. jaarrond leveren van alle gewenste producten

De laanboombedrijven kunnen door samenwerking aanzienlijke voordelen behalen, zowel door ketenverkorting, als bij het in- en verkoopbeleid. Met deze Innovatieagenda beschikt de Laanboomsector in Rivierenland over een gezond economisch perspectief.

 

Innovatiekracht door kennisconcentratie

PPO vult de lacune op die is ontstaan na het verdwijnen van praktijkopleidingen in de agrisectoren. Met dat verdwijnen dreigde de aanvoer van elementaire en nieuwe agrikennis bij jongeren verloren te gaan en daarmee het bestaansrecht van deze sectoren in Nederland op langere termijn. Aldus Marc Ravesloot,

PPO, uniek in de wereld als kenniscentrum voor de agrisectoren, heeft drie functies op zich genomen:

  1. onderzoek naar nieuwste ontwikkelingen en toepassingen
  2. onderwijs voor het overdragen van die nieuwe inzichten
  3. voorlichting ter advisering van de sectororganisaties

Voor de klanten van PPO is het van belang dat de kennisvoorziening voor hen transparant is, dat er maatwerk voor hun eigen onderneming te leveren is en dat er verbindingen te leggen zijn met gelijkgestemden.

Idealiter zouden er een Kenniscentrum Siergewassen, een Kenniscentrum Fruit en een Regiokantoor Bomen voor de agri-ondernemers beschikbaar moeten zijn.  

Energie uit glastuinbouw

Een onverwachte economische kans binnen de Agrisector levert de glastuinbouw. Jac van Wijk, sierbloemteler in de Bommelerwaard, is daarover laaiend enthousiast.

Sinds 2002 kennen we in Nederland een vrije elektriciteitsmarkt. De glastuinders maken daar inmiddels met hun WarmteKrachtKoppelingen (WKK’s) dankbaar gebruik van. Deze WKK’s worden gestookt op gas, waarvoor de tuinders de gangbare markttarieven betalen. De WKK’s hebben verschillende functies. In de eerste plaats dienen ze voor de opwekking van elektriciteit om de kassen te belichten. In de tweede plaats leveren ze CO-2, die voor de groei van de gewassen noodzakelijk is. Deze CO-2 komt via rookreinigers achter de WKK’s voor de kassen beschikbaar.  Tenslotte zijn de WKK’s elektriciteitsleverancier aan derden geworden. De overtollige warmte die de WKK’s produceren, kan worden opgeslagen en op gewenste momenten omgevormd tot elektriciteit. Bij levering ontvangen deze tuinders, als nieuwe elektriciteitsproducenten, het tarief dat de vrije markt hanteert.

Dit nevenproduct in de glastuinbouw  is zo de moeite waard, dat deze sector zich er een sterke economische basis mee verschaft, maar dat deze sector op een uiterst duurzame wijze opwekt en de uitstoot van CO-2 enorm weet te reduceren.

De glastuinbouw in de Bommelerwaard levert ca net zoveel elektriciteit als de kerncentrale in Borsele. De totale glastuinbouw in ons land is met haar stroomlevering in staat de jaarlijkse vraaggroei aan elektriciteit op te vangen. Bij de discussie over duurzame energie in Nederland mag aan deze innovatieve mogelijkheid in de glastuinbouwsector niet voorbij worden gegaan.  

Innovaties die fruit goed doen smaken

Bij gelijkblijvend productiegedrag in de fruitsector zou deze sector gedoemd zijn te verdwijnen. Binnen de mondiale fruitmarkt zijn de mogelijkheden voor schaalvergroting en kostenbesparing in Nederland uitgeput en daarmee de kans op reële opbrengsten. Onder leiding van Rian Verwoert, directeur Fruitmasters Geldermalsen, is het roer drastisch omgegooid. Veel fruittelers in Rivierenland maken met hem de stappen van productgericht ondernemen naar marktgericht denken en naar marktbeïnvloeding. Volop wordt ingezet op de fruitbeleving van de moderne consument, met als uitgangspunt de vier G’s: Gezondheid, Genieten, Gemak en Goed gedrag. Dit consumentgericht denken heeft een aantal opmerkelijke innovaties in de fruitsector opgeleverd, met een sterke toegevoegde waarde voor de participerende telers:

  1. telen van nieuwe appelrassen met smaakkwaliteiten die de moderne consument ambieert
  2. ontwikkelen van nieuwe producten, zoals water met fruitsmaak of gemaksfruit
  3. onderscheiden van eigen fruit via commodities, zoals met het Suske en Wiske concept
  4. creëren van een nieuwe promotiestijl voor fruit, passend bij de beleving van de consument
  5. aansluiten bij optimale logistieke Agri-infrastructuur: Betuwse Bloem, A-15 corridor.

Deze innovatieve stappen bezorgen de fruitsector in Rivierenland een kansrijke toekomst.  

Bijzondere teeltgebieden verdienen bijzondere aandacht

Rivierenland kent een bijzondere concentratie van teeltgebieden. Om die concentratie economisch nog sterker te maken is de oprichting van een Agri Business Centrum geen overbodige luxe. Aldus Andries Heidema, burgemeester van Neder-Betuwe en voorzitter stuurgroep Laanboomsector Betuwe. De samenwerking en uitwisseling tussen de verschillende telers en binnen de keten van de tuinbouwsector is nog erg beperkt. Dit is een probleem dat bijzondere aandacht verdient. Een nieuw op te zetten Agri Business Centrum kan daar bij helpen en voor meer synergie tussen de tuinbouwsectoren zorgen en voor betere benutting van de positieve factoren van Rivierenland, zoals een gunstige infrastructuur. Voor Rivierenland is een wervend perspectief nodig met een krachtig leiderschap, met geloof in eigen kunnen en met moderne Agri Business Centra als bindende elementen. Dan blijft Rivierenland de groene goudader van Nederland.

 

Kandidaten voor de Provinciale Staten uit Rivierenland

Een ambtenaar op het Provinciehuis heeft eens opgemarkt: ‘Kijkend vanuit het Huis der Provincie zie ik van alles gebeuren: in de Achterhoek, de Rijnvalei en het KAN-gebied. Kijk ik naar het Westen, dan zie ik niiks.’

Alle reden voor de regio Rivierenland om dat beeld te wijzigingen en bij de provinciale verkiezingen nadrukkelijk in beeld te komen. Eensgezind hebben de politieke partijen in de regio zich op deze thema-avond daarvoor ingezet.  

Aan de hand van enkele stellingen konden de hoogstgeplaatste regiokandidaten op de verkiezingslijst zich aan het publiek in het veilinggebouw van de Fruitmasters Geldermalsen presenteren:

  • Josan Meijers (lijst PVDA, nr. 11)
  • John van Meeteren lijst (CDA, nr. 4)
  • Marcel Poorthuis (lijst VVD, nr. 11)
  • Francisca Bongaerts (lijst D’66, nr. 5)
  • K. Ruitenberg (lijst SGP, nr. 5)     

Onderstaande stellingen gaven voldoende stof tot debat en inzicht in verschillende standpunten:

  • Schaf de regels af die telers in het buitengebied verbieden voldoende opslagcapaciteit te realiseren!
  • Als telers in Rivierenland meer geneigd zouden zijn samen te werken, ligt er een gouden toekomst voor hen!
  • Geldermalsen is de meest geschikte plaats voor een A-kenniscentrum! 

In de wandelgangen van deze bijeenkomst hebben bovengenoemde kandidaten met hun politieke partijen afgesproken nog een gezamenlijke advertentiecampagne te voeren, met de nadruk op vertegenwoordiging van Rivierenland in de Provinciale Staten. Bij dit initiatief was de gelijkgezindheid bij de politieke partijen optimaal. 
 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

1 maart 2007, Thema-avond Betuwse Bloem, Veiling Geldermalsen  (Fruitmasters), Ontvangst 19.45 uur       

Organisatie: VVD Rivierenland met andere partijen, meer informatie, zie ook: http://www.rivierenland.vvd.nl/agenda_345/2388/